Građanska dvorana – prva zgrada Srpskog narodnog pozorišta

Društvo za srpsko narodno pozorište (kasnije Srpsko narodno pozorište) je osnovano 1861. godine sa idejom da gradi kulturnu klimu koja će kod srpskog življa nastanjenog u Habzburškoj monarhiji negovati nacionalnu svest. Predstave su igrane u nekoliko objekata u današnjoj Njegoševoj ulici. Prva inicijativa za gradnju pozorišne zgrade (1838) je bila neuspešna. Druga (1868) je rezultovala izdavanjem dozvole za zidanje Građanske dvorane (1871) na praznom prostoru između Lebarskog sokaka i ulice Dobrog pastira, prema projektu Georga Molnara (György Molnár). Uz brojne prepreke i ograničenja, uključujući i rok za izgradnju od samo tri meseca, SNP je izgradnjom Građanske dvorane dobilo svoju „matičnu scenu“, koja je trebala da bude i prva balska dvorana – „Redoutensaal“ u Novom Sadu. Prva predstava je održana 8. decembra 1872. godine. Uprkos (ili zahvaljujući) značajnom mestu koje je Građanska dvorana imala u društvenom i kulturnom životu Novosađana, zgrada je po isteku privremene dozvole, uz proteste građana, srušena 1892. O izgledu Građanske dvorane svedoči samo sačuvani projekat iz 1870, koji se čuva u Arhivu Vojvodine.

Advertisements